ಯಾತ್ರೆ ಶುರುವಾದ ಐದೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಅಮರನಾಥ ಹಿಮಲಿಂಗ

ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಶ್ರಾವಣ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೂ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ‘ಬಾಬಾ ಬರ್ಫಾನಿ’ ಅರ್ಥಾತ್ ಅಮರನಾಥದ ಪವಿತ್ರ ಹಿಮಲಿಂಗ ಈ ಬಾರಿ ಯಾತ್ರೆ ಶುರುವಾದ ಐದೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರಗಿ ನೀರಾಗಿ, ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ನಿರಾಸೆ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳ ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶ, ನಿರಂತರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಸಂಚಾರ, ಗುಹೆಯ ಸುತ್ತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರಿಂದಾಗಿ ಈ ‘ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪವಾಡ’ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ, ಹಿಮಲಿಂಗವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ ಎಂದರೆ ಬರೀ ಪರ್ವತಗಳ ಸಾಲಲ್ಲ, ಅದು ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ. ಅದರಲ್ಲೂ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 3,888 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಅಮರನಾಥ ಗುಹೆಯ ಹಿಮಲಿಂಗ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಶಿವಭಕ್ತರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವ. ಈ ಹಿಮಲಿಂಗ ಪ್ರಕೃತಿಸಹಜವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ರೂಪುಗೊಂಡರೂ, ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರನಾಥ ಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಸವೆಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದ (2026) ಯಾತ್ರೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಜುಲೈ 3ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ 57 ದಿನಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರ ಪೂರೈಸುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿಮಲಿಂಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಮಲಿಂಗ

ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ, ಸುಮಾರು 20-30 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಮರನಾಥ ಗುಹೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾತ್ರೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನದವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶ್ರಾವಣ ಪೂರ್ಣಿಮೆ (ರಕ್ಷಾಬಂಧನ) ವರೆಗೂ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಹಿಮಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ವರ್ಷವಿಡೀ ದಟ್ಟವಾದ ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪಮಾನ ಇಷ್ಟೊಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಭಾರಿ ಹಿಮಪಾತ ಗುಹೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾಗಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಹನಿ ಹನಿಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ನೀರು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಲಿಂಗದ ಆಕಾರ ಪಡೆದಾಗ, ಅದು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕರಗದಂತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಳೆದೆರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಹಿಮನದಿಗಳು (ಗ್ಲೇಸಿಯರ್) ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಗುಹೆಯ ಆಸುಪಾಸಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕರಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆಗಸ್ಟ್​ನಿಂದ ಜುಲೈ ಕೊನೆಗೆ ಬಂದು, ಈಗ ಜುಲೈ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಹಿಮಲಿಂಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುವ ಕಳವಳಕಾರಿ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಐದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು

1. ಅಸಹಜ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ, ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ: ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಾಪಮಾನ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಾರ್ವಿುಂಗ್) ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಿಮನದಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಗುಹೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮೊದಲಿದ್ದ ತಂಪು ವಾತಾವರಣ ಈಗ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ.

2. ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತರ ಆಗಮನ: ಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 85,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಈವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.30 ಲಕ್ಷ ಭಕ್ತರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಿರಿದಾದ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಹಾದುಹೋಗುವಿಕೆ, ಅವರ ಉಸಿರಾಟ, ದೇಹದ ಶಾಖ ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ವಿಕಿರಣ ಶಾಖವು (ರೇಡಿಯಂಟ್ ಹೀಟ್) ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಿಢೀರನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಹಿಮಲಿಂಗವು ಮೇಣದಂತೆ ಕರಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

3. ಅತಿಯಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಯಾತ್ರಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಸೇವೆ, ರಸ್ತೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುಹೆಯ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದವರೆಗೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಿವೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್​ಗಳ ನಿರಂತರ ಹಾರಾಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಾತಾವರಣದ ಘರ್ಷಣೆ, ಕಂಪನಗಳು, ಎಂಜಿನ್ ಶಾಖ ಮುಂತಾದವು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಿಮದ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿವೆ.

4. ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೊರತೆ: ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರಗಳ ಕಡಿತ, ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾತ್ರಾ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ವಿಘಟನೆಯಾಗದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಸದ ರಾಶಿ ಟನ್​ಗಟ್ಟಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ‘ಹಸಿರುಮನೆ ಪರಿಣಾಮ’ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಹಿಮಲಿಂಗದ ಸೃಷ್ಟಿ ಕರಗುವಿಕೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಅಮರನಾಥದ ಶಿವಲಿಂಗ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಟಾಲಗ್ಮೈಟ್ (ನೀರುಗೋಲು) ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಂದುಗಳಿಂದ ನೀರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ತಾಪಮಾನ ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಹನಿ ಹನಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಕ್ರಮೇಣ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಲಿಂಗದ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ರಚನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗುಹೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಾಪಮಾನ, ಆರ್ದ್ರತೆ (ಹ್ಯುಮಿಡಿಟಿ) ಮತ್ತು ಹಿಮಪಾತದ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ಲಿಂಗದ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ತಾಪಮಾನ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಅಥವಾ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಜಾಸ್ತಿಯಾದರೂ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಿಮದ ರಚನೆ ಕರಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಮಾಲಯದ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿ (ಮೈಕ್ರೋ ಕ್ಲೈಮೇಟ್) ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಹರಳುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪರ್ವತಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕಲ್ಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯ ಮಿಶ್ರಣವೇ ಈ ದಿಢೀರ್ ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಭಕ್ತರ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಧಾರ್ವಿುಕ ನಂಬಿಕೆ

ಯಾತ್ರೆಯ ಮೊದಲ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಲಿಂಗ ಕರಗಿದ್ದರಿಂದ, ಈಗ ಗುಹೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿರುವ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನಿರಾಸೆ ಮೂಡಿರುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಅನೇಕರು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಆ ಹಿಮಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅಮರನಾಥಜೀ ಶ್ರೖೆನ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮರನಾಥ ಗುಹೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಹಿಮದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲೇ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಅಮರತ್ವದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು (ಅಮರ ಕಥೆ) ಬೋಧಿಸಿದ್ದನು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ತತ್ವದಂತೆ ಶಿವನು ನಿರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹಿಮಲಿಂಗ ಕರಗಿದರೂ ಆ ಜಾಗದ ದೈವಿಕ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಕೇವಲ ಆ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗುಹೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರ್ಸ³ಸಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೇ ಧನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಭೌತಿಕ ಲಿಂಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಭಕ್ತರು ಇಂದಿಗೂ ಸಾಗರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆ

ಬಾಬಾ ಬರ್ಫಾನಿ ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಕರಗಿರುವುದು ಧಾರ್ವಿುಕ ವಿಷಯವಾಗಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಇದು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಧಾರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಕೇದಾರನಾಥದಂತಹ ಭೀಕರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದುರಂತಗಳು ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗುಹೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅಮರನಾಥ ಲಂಗರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮತ್ತು ಹಲವು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿವೆ.

ಇನ್ನು ಮುಂದೆಯಾದರೂ ದೈನಂದಿನ ಯಾತ್ರಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಿತಿ ಹೇರುವುದು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯಮುಕ್ತ ವಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಮರನಾಥವನ್ನು ಬರೀ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಈ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಬದುಕುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.